+16 % gas, +21 % stookolie vanaf 2027

Energie

Koolstoftaks ETS2 2027: de impact op uw verwarmingsfactuur

Vanaf 1 januari 2027 raakt het Europese ETS2 gas en stookolie voor verwarming: tussen 154 en 325 € meer per jaar voor een gemiddeld gezin. Wat dit concreet betekent en waarom u beter nu al anticipeert.

· 8 min leestijd · L'équipe technique VCN Energy

Vanaf 1 januari 2027 geldt een nieuwe Europese koolstofmarkt, de ETS2, voor leveranciers van aardgas en stookolie voor verwarming, en voor wegbrandstoffen. In tegenstelling tot de btw of de gewestelijke premies komt deze maatregel niet van een Belgisch gewest maar van de Europese Unie, en ze zal rechtstreeks de prijs van gas en stookolie aan gezinnen beïnvloeden vanaf 2027.

Wat is ETS2 precies?

ETS2 is de uitgebreide versie van de Europese koolstofmarkt (ETS), die tot nu toe beperkt was tot de zware industrie en elektriciteit. Vanaf 1 januari 2027 omvat ze ook de leveranciers van brandstoffen die gebouwen verwarmen (aardgas, stookolie) en het wegverkeer aandrijven (benzine, diesel). Niet de gezinnen kopen rechtstreeks koolstofquota: dat doen de energieleveranciers, die deze extra kost doorrekenen in de prijs aan de eindklant, zoals elk ander prijsonderdeel.

Hoeveel dit gaat kosten op een verwarmingsfactuur

Schattingen in de economische pers spreken van een stijging van de verwarmingsfactuur tussen 154 en 325 € per jaar voor een gemiddeld Belgisch gezin, met een detail per energievorm: ongeveer +16 % voor aardgas (zo'n +240 €/jaar) en +21 % voor stookolie (ongeveer +300 €/jaar). Voor de minst goed geïsoleerde woningen, uitsluitend verwarmd op gas of stookolie, loopt de rekening hoger op: sommige schattingen spreken van tot 650 €, zelfs 1.200 € meer per jaar in de ongunstigste gevallen.

Een impact die niet iedereen gelijk raakt

ETS2 weegt proportioneel zwaarder op gezinnen met een bescheiden inkomen: een schatting spreekt van een stijging van 0,8 % van de jaarlijkse uitgaven voor de armste gezinnen, tegenover slechts 0,3 % voor de gezinnen met de hoogste inkomens. Dit verschil is eenvoudig te verklaren: verwarming neemt een groter deel in van het budget van een bescheiden gezin, zeker als de woning slecht geïsoleerd is en het verbruik niet makkelijk kan dalen.

Het Sociaal Klimaatfonds, een gedeeltelijke compensatie

Om deze schok te dempen, wordt vanaf 2026 een Sociaal Klimaatfonds opgericht, gefinancierd met een kwart van de opbrengsten van ETS2. Voor België bedraagt de voorziene enveloppe 1,66 miljard euro over de periode 2026-2032, bestemd om kwetsbare gezinnen te ondersteunen en energierenovatiemaatregelen te financieren. Dit fonds schaft de prijsstijging niet af, het verzacht het effect voor een deel van de bevolking — de concrete uitbetalingsmodaliteiten in België moeten in de loop van 2026 en 2027 nog verduidelijkt worden.

Impact van ETS2 op de verwarmingsfactuur voor gas en stookolie vanaf 2027
ETS2: de Europese koolstoftaks op gas- en stookolieverwarming vanaf 2027

Waarom nu al anticiperen in plaats van in 2027

Een stijging van +16 tot +21 % bovenop de bestaande factuur verandert de rentabiliteitsberekening van een verwarmingsvervanging. Een warmtepomp, die al voordeel haalt uit 6 % btw en ongevoelig is voor ETS2 omdat ze geen gas of stookolie verbruikt, ziet haar economisch voordeel automatisch groeien naarmate de fossiele brandstofprijzen stijgen. Een project voor installatie van een warmtepomp dat vóór 2027 wordt opgestart, rekent nog met brandstofprijzen die dicht bij het huidige niveau liggen; na 2027 vergelijkt het zich met een fossiele factuur die al zwaarder weegt door ETS2. Wie nog twijfelt tussen een gasketel vervangen of nog enkele jaren behouden, moet ook de btw-regels van 21 % op fossiele ketels mee in de berekening nemen.

In afwachting: onderhouden in plaats van de stijging ondergaan

Al vóór ETS2 van kracht wordt, verbruikt een slecht onderhouden ketel meer dan nodig. Bij VCN Energy kost het onderhoud van een stookolieketel 209 € excl. btw (tarief op vcn.be in oktober 2026), of het is inbegrepen in het VCN ONE-abonnement stookolie vanaf 18,99 € per maand. Reserveer een onderhoud online of vraag een offerte voor een warmtepomp via 010 80 20 92 om beide factuurtrajecten te vergelijken vóór 2027.

Veelgestelde vragen

Is ETS2 een nieuwe Belgische belasting?

Nee. ETS2 is een Europees emissiehandelssysteem dat vanaf 1 januari 2027 geldt voor leveranciers van fossiele brandstoffen voor verwarming en wegverkeer. Het wordt daarna doorgerekend in de prijs die in België net als elders in Europa wordt aangerekend.

Wie betaalt ETS2 concreet?

Formeel kopen brandstofleveranciers de emissierechten. In de praktijk wordt deze kost doorgerekend in de verkoopprijs van gas en stookolie, dus op de factuur van de eindverbruiker.

Met hoeveel stijgt mijn verwarmingsfactuur?

Schattingen spreken van +16 % voor gas (ongeveer +240 €/jaar) en +21 % voor stookolie (ongeveer +300 €/jaar) voor een gemiddeld gezin, met sterkere stijgingen — tot 650 of 1.200 €/jaar — voor slecht geïsoleerde woningen die uitsluitend fossiel verwarmen.

Bestaat er steun om deze stijging te compenseren?

Vanaf 2026 wordt een Sociaal Klimaatfonds opgericht, gefinancierd met een kwart van de ETS2-opbrengsten, met een enveloppe van 1,66 miljard euro voor België over 2026-2032. De precieze uitbetalingsmodaliteiten moeten nog bevestigd worden.

Ontsnapt een warmtepomp aan ETS2?

Ja, in de mate dat ze geen gas of stookolie verbruikt: ETS2 geldt voor fossiele brandstoffen, niet voor elektriciteit. Een warmtepomp blijft wel onderworpen aan de prijzen en taksen die eigen zijn aan elektriciteit.

Bronnen

Een technicus reserveren · 010 80 20 92