Verplicht ketelonderhoud attest: regels per gewest 2026

Ja: in België is het periodiek onderhoud of de controle van een cv-ketel verplicht in alle drie de gewesten, en elke beurt eindigt met een attest van een erkende technicus. In Vlaanderen moet een gasketel vanaf 20 kW om de 2 jaar en een stookolieketel vanaf 20 kW elk jaar worden onderhouden; u krijgt dan een reinigings- en verbrandingsattest. Dat attest vragen uw verzekeraar, uw verhuurder of een inspecteur op als bewijs.

Wat zijn de regels voor ketelonderhoud per gewest?

België kent geen nationale regel voor ketelonderhoud: het is een gewestelijke bevoegdheid. In Vlaanderen geldt het Stooktoestellenbesluit, in Brussel de regelgeving "EPB-verwarming" en in Wallonië het besluit van de Waalse Regering van 29 januari 2009 over centrale verwarming.

De tabel vat de frequenties samen zoals ze gelden in september 2026, nagekeken bij de gewestelijke administraties.

Vlaanderen: periodiek onderhoud en reinigings- en verbrandingsattest

Volgens het Departement Omgeving is het onderhoud verplicht om de twee jaar voor gasketels en elk jaar voor stookolieketels, telkens vanaf 20 kW nominaal vermogen. Toestellen op vaste brandstof (hout, pellets, kolen) moeten elk jaar onderhouden worden, ongeacht het vermogen. U mag de termijn met maximaal drie maanden overschrijden zonder dat de volgende termijn verschuift.

Het onderhoud is een verplichting van de gebruiker, dus van de huurder als de woning verhuurd wordt. Het gebeurt door een erkend technicus gasvormige brandstof (modules GI en GII, erkenningsnummer GV gevolgd door vijf cijfers) of vloeibare brandstof (TV gevolgd door vijf cijfers). Voor vaste brandstof volstaat een geschoold vakman.

De technicus reinigt de ketel en het rookkanaal, controleert de installatie, de verluchting van de stookruimte en de verbranding, en bezorgt u een reinigings- en verbrandingsattest. Het reinigen en controleren van de schoorsteen mag ook een schoorsteenveger doen.

De eigenaar laat vóór het eerste gebruik een keuring uitvoeren bij een nieuwe ketel, een vervangen brander of ketel, een verbouwing of een verplaatsing. Het keuringsrapport bewaart hij bij het toestel zolang dat niet gewijzigd wordt; de huurder mag het opvragen.

Goed om weten: de periodieke verwarmingsaudit (om de vijf jaar voor ketels vanaf 20 kW) is sinds 1 juli 2024 afgeschaft. Sommige websites vermelden die verplichting nog, maar ze geldt niet meer.

Brussel: de periodieke EPB-controle

In Brussel moeten gasketels en gasgeisers sinds 1 januari 2019 om de 2 jaar gecontroleerd worden (voordien om de 3 jaar); stookolieketels en toestellen op vaste brandstof elk jaar. Volgens Leefmilieu Brussel moet de huurder de controle laten uitvoeren, tenzij de huurovereenkomst iemand anders aanwijst, zoals de eigenaar of de syndicus.

Alleen een door Leefmilieu Brussel erkende EPB-verwarmingsketeltechnicus (categorie GI, GII of L) mag de controle uitvoeren. Hij vult het attest digitaal in; de gegevens gaan automatisch naar Leefmilieu Brussel en u krijgt een officieel pdf-attest.

Bij een nieuwe of vervangen ketel is binnen de maand een EPB-oplevering nodig door een EPB-verwarmingsadviseur. Sinds 1 juni 2025 mag er in Brussel, behoudens afwijking, geen nieuwe stookolieketel meer geplaatst worden, ook niet ter vervanging. En sinds 1 januari 2026 moeten toegankelijke leidingen van meer dan 20 mm met water van minstens 35 °C geïsoleerd zijn (zie leidingisolatie).

Wallonië: contrôle périodique en diepgaande diagnose

Wallonië vraagt een controle elk jaar voor stookolie en vaste brandstof, om de 3 jaar voor gas tot 100 kW en om de 2 jaar daarboven. De gebruiker (de huurder) regelt de controle, bij een erkend technicus van de juiste categorie (L voor stookolie, G1 of G2 voor gas). Hij bewaart de twee laatste attesten.

De eigenaar zorgt voor de oplevering (réception) bij de eerste ingebruikname en, voor installaties boven 20 kW, voor een diepgaande diagnose (diagnostic approfondi) van dimensionering en rendement. Die wordt niet herhaald zolang het verwarmingssysteem niet gewijzigd wordt.

Warmtepomp en airco: welke controle is verplicht?

Een warmtepomp verbrandt niets en krijgt dus geen verbrandingsattest. Het koelmiddel valt wel onder de Europese F-gassenverordening (EU) 2024/573, die verordening 517/2014 vervangt.

Voor HFK's hangt de lekdichtheidscontrole af van de hoeveelheid koelmiddel in ton CO2-equivalent, die op het typeplaatje staat. Leefmilieu Brussel vat de regels zo samen: vanaf 5 ton CO2-eq. per circuit een controle om de 12 maanden, vanaf 50 ton om de 6 maanden, vanaf 500 ton om de 3 maanden. Een vast lekdetectiesysteem halveert de frequentie.

Hermetisch gesloten toestellen die als dusdanig gelabeld zijn, zijn vrijgesteld onder 10 ton CO2-eq. Veel kleine airco's en fabrieksmatig gesloten monoblock-warmtepompen blijven daaronder; split- of multisplitsystemen met een grote vulling kunnen de drempel overschrijden. Alleen gecertificeerde koeltechnici mogen aan het koelcircuit werken, en elke tussenkomst hoort in een logboek.

Ook zonder wettelijke plicht beschermt een jaarlijks onderhoud van uw warmtepomp of airco-onderhoud het rendement en de fabrieksgarantie.

Wat staat er op een onderhoudsattest?

Het exacte model verschilt per gewest, maar een goed attest bevat altijd dezelfde blokken. In Wallonië moeten bovendien de tickets van het rookgasanalyseapparaat worden bijgevoegd.

1. Het toestel: adres, merk, model, serienummer, brandstof en nominaal vermogen in kW. Klopt dit met uw ketel?
2. De technicus: naam, erkenningsnummer en categorie, datum van het onderhoud. Dat nummer kunt u controleren op de officiële lijst.
3. De verbrandingsmetingen: koolstofmonoxide (CO), zuurstof (O2) of CO2, rookgastemperatuur en verbrandingsrendement. CO zegt iets over veiligheid, het rendement over uw verbruik.
4. Trek en roetindex: de trek toont of de rookgassen goed worden afgevoerd; de roetindex (stookolieketels) meet de roetvorming.
5. Het besluit: conform of niet conform, opmerkingen, termijn voor herstelling en vaak de datum van de volgende beurt.

Een attest "niet conform" betekent dat er binnen de wettelijke termijn iets hersteld of afgesteld moet worden, gevolgd door een nieuw onderhoud. Een hoge CO-waarde vraagt wel onmiddellijke actie: in Brussel alleen al telt Leefmilieu Brussel elk jaar meer dan 120 CO-vergiftigingen. Onze gids over gaslekken en veiligheid zet de juiste reflexen op een rij.

Hoe lang moet u het attest bewaren?

In Vlaanderen bewaren de gebruiker en de eigenaar minstens de attesten van de twee laatste onderhoudsbeurten, bij het stooktoestel; de huurder bezorgt de eigenaar een duplicaat. In Wallonië bewaart de gebruiker de twee laatste attesten. In Brussel staat het attest digitaal bij Leefmilieu Brussel, maar houd uw pdf bij de hand.

Ons advies: bewaar alle attesten sinds de installatie, op papier en ingescand. U hebt ze nodig bij schade, bij de verkoop van de woning, bij het einde van een huurcontract of om de garantie in te roepen.

Huurder of eigenaar: wie regelt en wie betaalt?

In alle drie de gewesten is het gewone onderhoud van de ketel een huurlast. Wikifin vat het zo samen: voor het onderhoud van verwarmingsketel en boiler moet de huurder instaan. Sinds 1 januari 2019 bepaalt de Vlaamse huurwetgeving de verdeling van herstellingen en onderhoud; Brussel en Wallonië hebben gelijkaardige lijsten.

De verhuurder betaalt herstellingen door normale slijtage of ouderdom en de vervanging van de ketel. Hij zorgt ook voor de keuring bij de installatie. De huurder bezorgt hem een kopie van elk attest.

Bij een collectieve ketel in een appartementsgebouw regelt de syndicus het onderhoud en gaan de kosten via de gemeenschappelijke lasten. In Brussel kan de huurovereenkomst de controle aan de eigenaar of de syndicus toewijzen.

Waarom vraagt uw verzekeraar naar het attest?

Na een brand, ontploffing of waterschade door de verwarming vraagt de expert van de verzekeraar bijna altijd naar het laatste attest. Toch is de brandverzekering volgens Assuralia, de beroepsvereniging van verzekeraars, niet rechtstreeks gekoppeld aan de onderhoudsplicht: de meeste polissen sluiten schade door gebrekkig onderhoud niet uit, en een gedekt schadegeval moet worden vergoed.

Er zijn twee belangrijke nuances. Stelt de verzekeraar vast dat de brand het gevolg is van nalatigheid, dan kan hij het contract opzeggen, na de vergoeding of op de vervaldag. En als uw polis het onderhoud uitdrukkelijk oplegt, laat artikel 65 van de wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen verval van dekking toe wanneer de verplichting in het contract staat, de tekortkoming vaststaat en ze de schade veroorzaakt heeft. Het Hof van Cassatie bevestigde dat op 10 maart 2025.

Kortom: het attest is uw beste bewijs dat de schade niet door gebrekkig onderhoud komt. Lees de preventieclausules van uw polis na en houd uw attesten bij de hand.

En de fabrieksgarantie?

Commerciële garanties van fabrikanten hangen vaak af van professioneel onderhoud. Zo vragen de voorwaarden voor de verlengde garantie van Viessmann België een onderhoudscontract, het bewijs dat het voorgeschreven onderhoud gebeurd is en werken die uitsluitend door een vakman worden uitgevoerd. Lees uw garantiebewijs: de voorwaarden verschillen per merk.

Welke sancties riskeert u zonder attest?

In Vlaanderen beschouwt het Departement Omgeving het ontbreken van de vereiste attesten als een milieu-inbreuk, die met een bestuurlijke geldboete kan worden bestraft. Het niet laten onderhouden of niet herstellen van gebreken is een milieumisdrijf, dat strafrechtelijk vervolgd kan worden. Na een negatief attest moet u binnen drie maanden laten herstellen en opnieuw laten onderhouden.

In Brussel riskeert de eigenaar een administratieve boete en/of een strafsanctie, de bewoner zonder attest een strafsanctie. In Wallonië moet een niet-conforme installatie binnen 5 maanden in orde zijn; anders moet de ketel stilgelegd worden.

Hoe kiest u een erkende verwarmingsinstallateur?

1. Controleer de erkenning: de lijsten van erkende technici gasvormige (GV) en vloeibare brandstof (TV) op Vlaanderen.be, de pagina van Leefmilieu Brussel voor EPB-professionals, of de lijst van het AwAC in Wallonië.
2. Kijk naar de juiste categorie: vloeibare brandstof (TV) voor stookolie, GI of GII voor gas afhankelijk van de brander, een F-gassencertificaat voor warmtepomp of airco.
3. Vraag wat inbegrepen is: reiniging, verbrandingsanalyse, officieel attest, eventueel schoorsteenvegen en verplaatsing.
4. Eis de meetwaarden: een attest zonder CO-waarde of rendement is een alarmsignaal.
5. Plan de volgende beurt: noteer de datum of kies een contract met automatische herinnering.

Stel die vragen gerust aan elke installateur, ook aan ons: een ernstige vakman geeft zijn erkenningsnummer zonder aarzelen.

Wat kost een onderhoud met attest bij VCN Energy?

In september 2026 vermeldt VCN Energy deze prijzen inclusief btw op vcn.be: onderhoud gasketel 159 €, stookolieketel 209 €, warmtepomp 205 € en pelletketel 240 €. Onze gids over de prijs van ketelonderhoud helpt u vergelijken.

Het abonnement VCN ONE omvat het jaarlijkse onderhoud, tot −20 % op onderdelen en interventies, voorrang in de planning, prioritaire depannage binnen 24/48 uur en een automatische herinnering, met een verbintenis van één jaar en een opzegtermijn van 2 maanden. Het kost 149, 189 of 239 € per jaar voor gas (Basic, Standard, Premium), 199, 249 of 349 € voor stookolie en 195, 259 of 379 € voor een warmtepomp.

Meer over uw toestel leest u op onze pagina's onderhoud gasketel en onderhoud stookolieketel.

In de praktijk: wat onthoudt u?

Kijk naar de datum van uw laatste attest. Stookolie of pellets: ouder dan een jaar, dan is het tijd. Gas: ouder dan 2 jaar in Vlaanderen of Brussel, of 3 jaar in Wallonië, dan bent u te laat. Bewaar het attest daarna bij uw verzekeringspolis en stuur als huurder een kopie naar uw verhuurder.

VCN Energy werkt in Waals-Brabant, Brussel, Wallonië en een deel van het nabije Vlaanderen. U kunt uw onderhoud online reserveren, bellen naar 010 80 20 92 of mailen naar [email protected].

Veelgestelde vragen

Is ketelonderhoud elk jaar verplicht in Vlaanderen?

Niet voor elke ketel. In Vlaanderen moet een stookolieketel vanaf 20 kW elk jaar onderhouden worden en een gasketel vanaf 20 kW om de twee jaar. Toestellen op hout, pellets of kolen moeten elk jaar onderhouden worden, ongeacht het vermogen. U mag de termijn met maximaal drie maanden overschrijden. Na elk onderhoud krijgt u een reinigings- en verbrandingsattest van een erkend technicus. In Brussel en Wallonië gelden andere termijnen voor gas.

Wie betaalt het ketelonderhoud, de huurder of de verhuurder?

In principe betaalt de huurder het periodieke onderhoud van de cv-ketel, in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. In Vlaanderen is het onderhoud een verplichting van de gebruiker, dus van de huurder, die de eigenaar een kopie van het attest bezorgt. De verhuurder betaalt herstellingen door normale slijtage of ouderdom en de vervanging van de ketel, en laat de keuring uitvoeren bij een nieuwe installatie. In Brussel kan de huurovereenkomst hiervan afwijken.

Kan mijn brandverzekering weigeren te betalen zonder onderhoudsattest?

Niet automatisch. Volgens Assuralia sluiten de meeste brandpolissen schade door gebrekkig onderhoud niet uit en moet de verzekeraar een gedekt schadegeval vergoeden; bij nalatigheid kan hij wel het contract opzeggen. Legt uw polis het onderhoud uitdrukkelijk op, dan laat artikel 65 van de wet van 4 april 2014 verval van dekking toe als de tekortkoming vaststaat en de schade veroorzaakt heeft. Een recent attest blijft dus uw beste bescherming.

Hoe lang moet ik het attest van ketelonderhoud bewaren?

In Vlaanderen moeten de gebruiker en de eigenaar minstens de attesten van de twee laatste onderhoudsbeurten bewaren, bij het stooktoestel. Het keuringsrapport van de eigenaar blijft bewaard zolang het toestel niet gewijzigd wordt. Wallonië hanteert dezelfde regel van twee attesten; in Brussel wordt het attest digitaal geregistreerd. Praktisch advies: bewaar alle attesten sinds de installatie, voor een schadegeval, een verkoop of een garantieclaim.

Is het onderhoud van een warmtepomp verplicht?

Een warmtepomp heeft geen verbrandingscontrole, maar het koelmiddel valt onder de Europese F-gassenverordening 2024/573. Een lekdichtheidscontrole door een gecertificeerd koeltechnicus is verplicht vanaf 5 ton CO2-equivalent per circuit, of 10 ton voor een hermetisch gesloten en gelabeld toestel. Kleinere toestellen vallen vaak onder die drempel. Een jaarlijks onderhoud blijft aangeraden voor het rendement, de levensduur en de fabrieksgarantie.

Hoe controleer ik of een verwarmingstechnicus erkend is?

Vraag het erkenningsnummer en zoek het op in de officiële lijst van uw gewest. In Vlaanderen publiceert Vlaanderen.be de lijsten van erkende technici gasvormige brandstof (nummer GV gevolgd door vijf cijfers) en vloeibare brandstof (TV gevolgd door vijf cijfers). In Brussel vindt u de EPB-verwarmingsketeltechnici bij Leefmilieu Brussel, in Wallonië bij het AwAC. Het nummer hoort ook op uw attest te staan.

Bronnen

• Stooktoestel in gebruik: periodiek onderhoud — Departement Omgeving
• Veelgestelde vragen voor gebruikers van centrale verwarming — Departement Omgeving
• Nieuw of gewijzigd stooktoestel: keuring voor eerste gebruik — Departement Omgeving
• Erkenning als technicus gasvormige of vloeibare brandstof — Vlaanderen.be
• Verwarmingsaudit voor fossiele ketels niet meer verplicht — Techlink
• Voor welke herstellings- en onderhoudskosten moet de huurder instaan? — Wikifin (FSMA)
• Contrôle périodique PEB : entretien obligatoire de votre chaudière — Leefmilieu Brussel
• Reglementaire wijzigingen voor verwarmings- en klimaatregelingssystemen vanaf 2025 — Leefmilieu Brussel
• Warmtepompen, airconditioning en koelinstallaties — Leefmilieu Brussel
• Koolmonoxide: vergiftiging voorkomen — Leefmilieu Brussel
• Besluit van de Waalse Regering van 29 januari 2009 (geconsolideerd) — Wallex
• Moet de verzekeraar vergoeden zonder jaarlijkse controle van de verwarming? — Assuralia
• Verval van dekking: Cass. 10 maart 2025 — Legalex
• Garanties verwarming — Viessmann België
• Verordening (EU) 2024/573 inzake gefluoreerde broeikasgassen — EUR-Lex