Verbod stookolieketel 2026: wat mag nog per gewest?

In september 2026 verplicht geen enkel Belgisch gewest je om een werkende stookolieketel weg te halen: je mag hem houden, onderhouden en laten herstellen. Wat niet meer mag, is een nieuwe plaatsen. In Vlaanderen geldt dat sinds 1 januari 2022 voor nieuwbouw en voor vervanging als er aardgas in de straat ligt, in Brussel sinds 1 juni 2025 voor elke plaatsing, en in Wallonië sinds 1 januari 2026 voor nieuwbouw. Voor bestaande Waalse woningen is het vervangingsverbod uitgesteld tot 1 januari 2031.

Stookolieketel: wat zegt de wet in 2026 per gewest?

Verwarming van gebouwen is een gewestelijke bevoegdheid, dus elk gewest heeft zijn eigen tijdlijn. Dit is de stand van zaken op 23 september 2026.

Vlaanderen: het stookolieverbod geldt al sinds 2022 (VEKA)

Wie in Vlaanderen woont, kent de regels al een tijdje. Het verbod komt uit het decreet van 22 oktober 2021 tot wijziging van het Energiedecreet. Het Grondwettelijk Hof verwierp het beroep ertegen (arrest nr. 41/2023 van 9 maart 2023), en het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) volgt de regels op. In 2026 is er niets aan veranderd.

Nieuwbouw en ingrijpende energetische renovatie

Vraag je vanaf 1 januari 2022 een omgevingsvergunning aan voor nieuwbouw of een ingrijpende energetische renovatie, dan mag er geen stookolieketel meer in. Voor oudere vergunningsaanvragen gold nog de vorige regeling.

Bestaande woning: alles draait om het aardgasnet

• Aardgas beschikbaar in de straat: een stookolieketel vervangen door een nieuwe stookolieketel is verboden, ook als je enkel het ketellichaam vervangt.
• Geen aardgas in de straat: vervangen door een nieuwe stookolieketel mag nog.
• Herstellingen: blijven overal toegelaten.

Twijfel je of je adres aansluitbaar is op aardgas? Netbeheerder Fluvius kan het je zeggen. Let op: 'beschikbaar in de straat' volstaat, ook als je woning zelf nog geen aansluiting heeft.

Brussel: sinds 1 juni 2025 geen nieuwe stookolieketels meer

Brussel gaat het verst. Sinds 1 juni 2025 (datum van plaatsing) mogen stookolieketels niet meer geplaatst worden, ook niet ter vervanging, en dat geldt zowel voor nieuwe als tweedehandstoestellen. Afwijkingen zijn mogelijk om technische, functionele, economische redenen of voor erfgoedbehoud (besluit van de Brusselse Regering van 6 juni 2024).

Daarnaast mogen projecten met enkel nieuwe EPB-eenheden sinds 1 januari 2025 (datum van indiening van de stedenbouwkundige vergunning) geen warmteopwekker op aardgas of stookolie meer bevatten. Vanaf 1 januari 2030 geldt dat ook voor zwaar gerenoveerde eenheden. Leefmilieu Brussel noemt ook de doelstelling om in 2035 het gebruik van stookolieketels ouder dan 15 jaar te verbieden, maar die maatregel is nog niet van kracht: er is nog een uitvoeringsbesluit nodig.

Wallonië: verbod in nieuwbouw sinds 2026, bestaande gebouwen vanaf 2031

In Wallonië is 2026 het echte kanteljaar. Sinds 1 januari 2026 mag een nieuw te bouwen of te herbouwen gebouw geen verwarming of warm water op stookolie of steenkool meer hebben; het gaat om vergunningsaanvragen die na 31 december 2025 zijn ontvangen.

Voor bestaande gebouwen was het verbod oorspronkelijk ook voor 1 januari 2026 gepland. Begin juli 2026 werd het via een amendement op het decreet over de begrotingsaanpassing 2026 uitgesteld: volgens de Waalse energieadministratie (SPW Énergie) is het plaatsen en vervangen van een stookolieketel in een bestaand gebouw pas verboden vanaf 1 januari 2031. De brander vervangen mag nog tot 31 december 2034, en er komen afwijkingen als alternatieven technisch, economisch of functioneel niet haalbaar zijn.

Wat mag nog wel: houden, onderhouden, herstellen

In geen enkel gewest moet je een werkende stookolieketel in 2026 weghalen. Je mag hem gewoon blijven gebruiken en stookolie blijven kopen. Wat wel blijft, is het verplichte onderhoud door een erkend technicus: in Vlaanderen jaarlijks voor een stookolieketel vanaf 20 kW, uitgevoerd door een technicus met erkenning voor vloeibare brandstof. Daarbovenop komt de verwarmingsaudit: eerst bij het onderhoud nadat de ketel vijf jaar in gebruik is, daarna om de vijf jaar.

Bij VCN Energy kost het onderhoud van een mazoutketel 209 euro incl. btw (tarief op vcn.be in september 2026), of het zit inbegrepen in het VCN ONE-abonnement voor stookolie vanaf 199 euro per jaar.

Wat met je stookolietank?

Ook voor de tank heeft elk gewest eigen regels. Zolang je met stookolie stookt, moet hij in orde zijn; stap je over, dan moet hij correct buiten gebruik gesteld worden. Een vergeten tank blijft een risico voor bodemverontreiniging.

Vlaanderen: keuring om de 5 jaar voor een ondergrondse tank

Een particuliere stookolietank (minder dan 5.000 kg, ongeveer 6.000 liter) die ondergronds ligt, moet sinds 1 maart 2009 om de 5 jaar gekeurd worden door een erkende technicus stookolietanks. Voor een bovengrondse tank is er geen periodieke keuring meer. Na de keuring krijgt de tank een groen, oranje of rood keuringsplaatje; bij rood is vullen verboden.

Brussel en Wallonië in het kort

In Brussel moet een ondergrondse tank tot 10.000 liter, of een bovengrondse van 3.000 tot 10.000 liter, gemeld worden aan de gemeente. Ondergrondse tanks worden om de 3 jaar gecontroleerd als ze uitgerust zijn (dubbele wand, lekdetectie, overvulbeveiliging), anders jaarlijks. In Wallonië gelden de regels voor tanks vanaf 3.000 liter: een ondergrondse enkelwandige tank wordt afhankelijk van zijn leeftijd om de 10, 5 of 3 jaar gecontroleerd, een dubbelwandige om de 10 jaar.

Een tank buiten gebruik stellen: de stappen

1. Laat de resterende stookolie wegpompen door een gespecialiseerd bedrijf.
2. Laat de tank ontgassen en reinigen; de resten zijn gevaarlijk afval.
3. Laat een ondergrondse tank verwijderen. Kan dat niet (bijvoorbeeld door de stabiliteit van de woning), dan wordt hij in overleg met een erkend technicus opgevuld met zand, schuim of ander inert materiaal.
4. Bewaar het attest: in Vlaanderen stelt de erkende technicus een certificaat op voor elke ondergrondse tank. In Brussel verwittig je vooraf de bevoegde overheid per aangetekende brief.

Wat zijn de alternatieven voor een stookolieketel?

De juiste keuze hangt af van de isolatie, de afgiftesystemen (radiatoren of vloerverwarming), de aanwezigheid van aardgas en de beschikbare ruimte.

Warmtepomp of hybride?

Een lucht-waterwarmtepomp werkt het zuinigst als het water op lage temperatuur circuleert. Check dus eerst de isolatie en de afgifte, bijvoorbeeld met lage-temperatuurradiatoren. Een hybride warmtepomp die je naast je bestaande ketel plaatst, is geen nieuwe stookolieketel: een piste waar vervangen al verboden is, maar laat de opstelling wel bevestigen door je verwarmingsinstallateur.

Gas of pellets?

Een gasketel mag in bestaande woningen nog en vraagt weinig werk, maar het blijft fossiel, zonder premie en aan 21 % btw: verstandig in sommige woningen, geen keuze voor de komende dertig jaar. Zonder aardgas en met een moeilijk te isoleren woning is een pelletketel vaak het logische alternatief, als je ruimte hebt voor de opslag.

Premies en btw: wat geldt in september 2026?

Btw

• Nieuwe gas- of stookolieketel in een woning ouder dan 10 jaar: 21 % sinds 29 juli 2025 (circulaire 2025/C/47). Herstelling en onderhoud van een bestaande ketel blijven aan 6 %.
• Hybride installatie: een forfaitaire opsplitsing is mogelijk (bijvoorbeeld 35 % van de factuur aan 21 % en 65 % aan 6 %).
• Warmtepomp geleverd en geplaatst door de aannemer: 6 % in een privéwoning ouder dan 10 jaar; voor nieuwbouw en woningen jonger dan 10 jaar 6 % van 1 januari 2026 tot 31 december 2030 volgens het eind 2025 aangekondigde koninklijk besluit (bevestig bij de FOD Financiën).

Premies

• Vlaanderen: sinds 1 maart 2026 hebben eigenaar-bewoners in inkomenscategorie 1 en 2 via Mijn VerbouwPremie enkel nog recht op een premie voor warmtepomp of warmtepompboiler (tot 31 december 2027): 1.500 euro voor een lucht-waterwarmtepomp, 800 euro voor een hybride, 4.000 euro voor een geothermische, begrensd op 20 % (categorie 1) of 25 % (categorie 2) van de factuur. De verhoging voor plaatsing zonder aardgas is geschrapt. Voor categorie 3 en 4 veranderen de bedragen niet.
• Brussel: de Renolution-premies zijn opgeschort; op 14 september 2026 was er nog geen regeringsbeslissing over nieuwe steun. Het Ecoreno-krediet blijft bestaan.
• Wallonië: de huidige woonpremies stoppen op 30 september 2026. Vanaf 1 oktober 2026 komen de Rénopack (renteloze lening met korting op het terug te betalen bedrag) en de Rénoprêt, met verplichte audit en labelsprong.
• Europa: sinds 2025 sluit richtlijn (EU) 2024/1275 financiële steun uit voor op zichzelf staande ketels op fossiele brandstof.

Alle bedragen per gewest vind je in onze gids over premies voor warmtepompen in België.

Beslissingsschema: wat doe je met je stookolieketel?

De beste beslissing neem je vóór de panne: een ketel in allerijl vervangen midden in de winter laat zelden tijd om te vergelijken.

1. Bepaal je situatie: gewest, nieuwbouw of bestaand gebouw, aardgas in de straat of niet (Fluvius, Sibelga, ORES of RESA weten het).
2. Check je ketel: leeftijd, pannes, opmerkingen in het laatste onderhoudsattest en de verwarmingsaudit.
3. Bekijk je woning: EPC, isolatie, type afgifte (radiatoren, vloerverwarming).
4. Vraag offertes voor minstens twee alternatieven, met een berekende dimensionering.
5. Plan de werken buiten het stookseizoen, in de lente of de zomer.
6. Regel je stookolietank: leegmaken, buiten gebruik stellen, attest bewaren.

In Vlaanderen met aardgas in de straat en in Brussel gebeurt je volgende vervanging sowieso naar een andere energiebron: bereid die nu al voor. Zonder aardgas mag je in Vlaanderen nog een nieuwe stookolieketel plaatsen, maar reken mee: 21 % btw, geen premie en een fossiele investering voor vele jaren. Op onze pagina over ketelvervanging lees je hoe zo'n werf verloopt.

Je overstap voorbereiden met een verwarmingsinstallateur

Het einde van stookolie is geen doodvonnis voor bestaande ketels, maar het beperkt je keuzes op het moment van vervangen. Met een paar maanden voorsprong kies je zelf in plaats van te moeten kiezen. VCN Energy onderhoudt stookolieketels en plaatst warmtepompen, hybride systemen en gasketels in Waals-Brabant, Brussel, Wallonië en een deel van het aangrenzende Vlaanderen: reserveer online of bel 010 80 20 92.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn stookolieketel in 2026 vervangen?

Nee. In september 2026 verplicht geen enkel gewest je om een werkende stookolieketel weg te halen: je mag hem houden, jaarlijks laten onderhouden en herstellen. De verboden gaan over het plaatsen van een nieuwe stookolieketel: in Vlaanderen sinds 2022 in nieuwbouw en bij vervanging als er aardgas in de straat ligt, in Brussel sinds 1 juni 2025, en in Wallonië in nieuwbouw sinds 2026 en in bestaande gebouwen vanaf 2031.

Mag ik mijn stookolieketel nog vervangen in Vlaanderen?

Dat hangt af van je straat. Ligt er een aardgasnet in de straat, dan mag je een stookolieketel sinds 1 januari 2022 niet meer vervangen door een nieuwe stookolieketel, ook niet enkel het ketellichaam. Ligt er geen aardgas, dan mag het nog wel. In nieuwbouw en bij een ingrijpende energetische renovatie is een stookolieketel altijd verboden als de vergunning vanaf 2022 is aangevraagd. Herstellen blijft toegelaten.

Is een nieuwe mazoutketel verboden in Brussel?

Ja. Sinds 1 juni 2025 mag in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest geen stookolieketel meer geplaatst worden, ook niet ter vervanging van een oude ketel en ook niet als het om een tweedehandstoestel gaat. Afwijkingen zijn mogelijk om technische, functionele, economische redenen of voor erfgoedbehoud. Een stookolieketel die al geplaatst is, mag verder werken zolang hij correct onderhouden en gecontroleerd wordt.

Mag een stookolieketel nog hersteld worden?

Ja, in de drie gewesten. De verboden gaan over het plaatsen of vervangen van de ketel, niet over herstellingen. In Wallonië mag de brander uitdrukkelijk nog vervangen worden tot 31 december 2034. In Vlaanderen telt het vervangen van het ketellichaam wel als een vervanging van de ketel. Vraag bij een dure herstelling aan een oude ketel aan je technicus of de investering nog zin heeft.

Wat doe ik met mijn stookolietank als ik overstap op een warmtepomp?

Je laat hem buiten gebruik stellen: resterende stookolie wegpompen, tank ontgassen en reinigen, en een ondergrondse tank verwijderen of, als dat niet kan, opvullen met zand of inert schuim. In Vlaanderen doet een erkende technicus stookolietanks dat en stelt hij een certificaat op. Bewaar dat attest goed, bijvoorbeeld voor een latere verkoop. In Brussel verwittig je vooraf de overheid per aangetekende brief.

Is er een premie om een stookolieketel te vervangen in 2026?

Niet voor een nieuwe fossiele ketel: sinds 2025 sluiten de Europese regels premies voor op zichzelf staande gas- of stookolieketels uit. Voor een warmtepomp geeft Vlaanderen Mijn VerbouwPremie, in inkomenscategorie 1 en 2 bijvoorbeeld 1.500 euro voor een lucht-waterwarmtepomp. In Wallonië vervangt de Rénopack de premies vanaf 1 oktober 2026; in Brussel zijn de Renolution-premies opgeschort. Daarnaast geldt 6 % btw op warmtepompen.

Bronnen

• Verbod op het plaatsen en vervangen van stookolieketels — Vlaanderen.be (VEKA)
• Arrest nr. 41/2023 van 9 maart 2023 — Grondwettelijk Hof (via etaamb)
• Wijzigingen Mijn VerbouwPremie vanaf 2026 — Vlaanderen.be
• Decreet dat plaatsing stookolieketels in Vlaanderen verbiedt vaak verkeerd geïnterpreteerd — BRAFCO
• FAQ particuliere stookolietanks — Departement Omgeving
• Veelgestelde vragen centrale verwarming — Departement Omgeving
• Interdiction d'installations non durables (verwarmingsreglementering EPB) — Leefmilieu Brussel
• Nouvelle réglementation pour un chauffage plus durable dès 2025 — Leefmilieu Brussel
• Citerne à mazout : quelles sont vos obligations ? — Leefmilieu Brussel
• Réservoir à mazout enfoui — Leefmilieu Brussel
• Les primes Renolution — Leefmilieu Brussel
• Chaudières au mazout et au charbon : une transition progressive à partir de 2031 — SPW Énergie
• Rénovation du bâti wallon : un cadre global pour atteindre la PEB A en 2050 — Wallonie.be
• Persbericht Waalse Regering van 16 juli 2026 — Wallonie.be
• PEB : interdiction du mazout et du charbon dans les bâtiments à construire — UVCW
• Btw-tarief voor verwarmingsketels en warmtepompen — Embuild Oost-Vlaanderen
• Circulaire 2025/C/47 : fin du taux réduit pour les chaudières fossiles — Forum for the Future
• Richtlijn (EU) 2024/1275 betreffende de energieprestatie van gebouwen — EUR-Lex